ทำความรู้จัก โลจิสติกส์สีเขียว กับแนวทางจัดการที่ผู้ประกอบการควรรู้

‘โลจิสติกส์สีเขียว’ เป็นหนึ่งในแนวคิดด้านสิ่งแวดล้อมที่กำลังถูกพูดถึง เนื่องจากภาคการขนส่งถือเป็นตัวการสำคัญในการปล่อยมลพิษ แต่โลจิสติกส์สีเขียวคืออะไร มีแนวทางจัดการหรือซื้อ ขายที่ดินนิคมอุตสาหกรรม อย่างไร เรามีคำตอบมาฝาก

• ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

เรียกว่าเป็นวัตถุประสงค์หลักของแนวคิดโลจิสติกส์สีเขียว สำหรับการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เพราะอย่างที่ทุกคนรู้กันดีอยู่แล้วว่าภาคการขนส่งเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสู่ธรรมชาติ ตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดภาวะโลกร้อน ซึ่งจากข้อมูลมีรายงานว่าการขนส่งทางเครื่องบินมีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกประมาณ 3% การขนส่งทางเรือประมาณ 2% และการขนส่งทางรถบรรทุกประมาณ 4% โดยคาดการณ์ว่าน่าจะเพิ่มขึ้นอีกหลายเท่าภายในปี พ.ศ. 2593 ดังนั้นการจัดการโลจิสติกส์จึงเป็นหนทางช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและช่วยชะลอการเกิดภาวะโลกร้อนได้

• เกิดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด

นอกจากลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเพื่อช่วยชะลอความเสียหายของธรรมชาติแล้ว การจัดการโลจิสติกส์ในแนวทางโลจิสติกส์สีเขียวตั้งแต่กระบวนการต้นทางถึงปลายทาง รวมถึงกระบวนการโลจิสติกส์ย้อนกลับหรือ (Reverse Logistics) ยังทำให้เกิดใช้ทรัพยากรธรรมชาติในแง่ของวัตถุดิบและพลังงานอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

• รองรับมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมของนานาชาติ

ไม่เพียงแต่ประเทศไทยเท่านั้นที่มีแผนลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกให้ได้ 30 – 40 เปอร์เซ็นต์ ภายในปี พ.ศ. 2573 โดยมีการกำหนดเป็นแผนปฏิบัติการด้านการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศ ปี พ.ศ. 2564 – 2573 ในต่างประเทศเองได้มีการกำหนดจุดยืนในการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเช่นเดียวกัน อย่างคณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) ได้ออกมาตรการลดคาร์บอนไดออกไซด์ให้เหลือร้อยละ 55 ภายในปี 2030 หรือ European Green Deal โดยมีการร่างกฎหมายออกรองรับอย่างชัดเจน ซึ่งหนึ่งในกฎหมายสำคัญคือ มาตรการ CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) เป็นมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป เพื่อป้องกันการนำเข้าสินค้าที่มีการปล่อยก๊าซเรือกระจกสูงเข้าสู่ประเทศที่เป็นสมาชิกของสหภาพยุโรป เพราะฉะนั้นการจัดการกระบวนการโลจิสติกส์จึงเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะผู้ประกอบการที่มีการส่งออกสินค้าไปยังประเทศต่าง ๆ

• ลดต้นทุนกระบวนการขนส่ง

แน่นอนว่าการจัดการโลจิสติกส์อย่างมีประสิทธิภาพจะช่วยลดต้นทุนของกระบวนการขนส่งและอาจก่อให้เกิดการสร้างผลกำไรในระยะยาว สำหรับตัวอย่างการจัดการง่ายที่หลาย ๆ บริษัทนำมาใช้ เช่น การเปลี่ยนจากรถน้ำมันเชื้อเพลิงมาเป็นการใช้รถพลังงานไฟฟ้า การวางแผนการเดินทางจาก พื้นที่นิคมอุตสาหกรรม หรือพื้นที่สวนอุตสาหกรรม ไปยังปลายทาง การใช้ระบบนำทาง การวางระบบเส้นทางอัตโนมัติ (VRP) หรือระบบวิเคราะห์สภาพการจราจรแบบเรียลไทม์ ซึ่งนอกจากจะช่วยลดเวลาในการขนส่งแล้ว ยังช่วยประหยัดน้ำมันเชื้อเพลิงอีกด้วย

• เสริมสร้างภาพลักษณ์ขององค์กรด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม

เพราะการรักษาสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติเป็นเรื่องของทุกประเทศ ทุกองค์กร และทุกคน ด้วยเหตุนี้การปรับแนวทางโลจิสติกส์จึงเป็นการเสริมภาพลักษณ์ที่ดีขององค์กรในสายตาของทั้งพันธมิตรทางธุรกิจและลูกค้า อีกทั้งยังอาจช่วยดึงดูดลูกค้ากลุ่มใหม่ที่ให้ความสำคัญด้านสิ่งแวดล้อมให้มาสนใจแบรนด์มากยิ่งขึ้น

• การปรับโครงสร้างพื้นฐาน

สำหรับแนวทางแรกของโลจิสติกส์สีเขียวคือ การปรับโครงสร้างพื้นฐานให้เอื้ออำนวยต่อการขนส่ง เช่น การเลือก ที่ดินนิคมอุตสาหกรรม ที่อยู่ใกล้กับเส้นทางคมนาคมหลักเพื่อความสะดวกในการขนส่ง ปรับปรุงสาธารณูปโภคใน ที่ดินนิคม ให้อยู่ในสภาพดี หรือเลือกพื้นที่ตั้งที่มีความพร้อมเรื่องพลังงานสะอาด อย่าง สวนอุตสาหกรรม 304 ที่มีการจัดโครงสร้างภายใต้แนวความคิดเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ หรือ Eco Industrial Town

• การปรับรูปแบบการขนส่งสินค้า

ในการปรับรูปแบบขนส่งสามารถทำได้ทั้งการปรับเปลี่ยนวิธี ด้วยการเลือกวิธีที่ปล่อยวิธีการขนส่งที่ปล่อยมลพิษน้อยที่สุด อย่างการใช้รถไฟฟ้าหรือการขนส่งทางรางด้วยรถไฟ ส่วนอีกวิธีคือ การขนส่งสินค้าร่วมกันหรือ Joint Transportationก เป็นการรวบรวมสินค้าจากผู้ประกอบหลายเจ้า ซึ่งลดพื้นที่ว่างและจำนวนพื้นที่ว่างในการขนส่ง แต่อย่างไรก็ตามวิธีนี้มักนิยมใน พื้นที่นิคมอุตสาหกรรม เพราะสะดวกสำหรับผู้ประกอบการขนส่ง

• การจัดวางตำแหน่งคลังสินค้า

เพื่อช่วยลดระยะทางและระยะเวลาในการขนส่ง การจัดวางตำแหน่งคลังสินค้าในจุดที่เหมาะสมหรือรวมสินค้าไว้ที่จุดพักสินค้าเดียวเป็นอีกแนวทางที่ผู้ประกอบการทำได้ง่าย ๆ ดังนั้นแนะนำให้เลือก ที่ดินนิคมหรือพื้นที่สำหรับสร้างโรงงานอุตสาหกรรม ที่สามารถเป็นเจ้าของได้ อย่างเช่น สวนอุตสาหกรรม 304 ที่ผู้ประกอบสามารถเช่าหรือซื้อที่ดินได้ ทำให้มีความยืดหยุ่นในการจัดวางโครงสร้าง

• การนำเทคโนโลยีมาใช้

นอกจากปรับปรุงโครงสร้าง วิธีการ และเลือกพื้นที่ที่มีความพร้อมอย่าง นิคมอุตสาหกรรม แล้ว การนำเทคโนโลยี อย่างเครื่องจับมลพิษจากท่อไอเสีย เครื่องวัดความเร็ว ระบบติดตามรถขนส่งแบบเรียลไทม์มาใช้ก็จะช่วยให้บริหารจัดการด้านการขนส่งได้อย่างมีประสิทธิภาพและลดการปล่อยมลพิษได้ดียิ่งขึ้น